Over de filecalculator
Woon-werkverkeer is de zeldzame categorie tijd die je noch als werk noch als vrije tijd kunt boeken. Je wordt er niet voor betaald en je hebt er niets aan, maar hij loopt wel door: elke werkdag, decennialang.
Deze calculator telt die uren op tot het einde van je werkende leven en zet de uitkomst om in hele dagen van vierentwintig uur. Dat is een oneerlijke conversie, want je slaapt niet in de trein. Het maakt de schaal wel invoelbaar op een manier die "achtduizend uur" niet doet.
Anders dan bij de andere calculators komt het belangrijkste getal hier van jou en niet van het CBS. Zie hieronder waarom.
Waarom je je eigen reistijd invult
Het CBS publiceert wel degelijk een landelijk gemiddelde voor woon-werkverkeer, uit StatLine-tabel 84702NED, "Mobiliteit; per persoon, verplaatsingskenmerken, reismotieven, regio's", cijfers 2024. Bij reismotief "Van en naar het werk" staat 86,4 uur per jaar, oftewel 14,2 minuten per dag.
Dat cijfer is onbruikbaar als startpunt voor een persoonlijke berekening, en het is de moeite waard om te begrijpen waarom. Het is een gemiddelde over de hele bevolking van twaalf jaar en ouder, inclusief scholieren, gepensioneerden, mensen zonder baan en iedereen die thuiswerkt. Al die mensen reizen nul minuten naar het werk, en ze tellen allemaal mee in de noemer.
Veertien minuten per dag is dus geen beschrijving van de gemiddelde forens, maar van de gemiddelde Nederlander. De werkelijke gemiddelde forens zit daar ruim boven.
Wij vragen daarom je eigen reistijd uit en gebruiken het CBS-cijfer alleen als vergelijkingsmaat. Onder je resultaat zie je hoeveel keer het landelijk gemiddelde jouw reistijd is, met die kanttekening in het achterhoofd.
Hoe de basisberekening werkt
De echte laag is één som: je enkele reistijd keer twee, keer het aantal dagen dat je per week reist, keer zevenenveertig werkweken, gedeeld door zestig om op uren te komen.
Die zevenenveertig weken zijn een vuistregel en geen CBS-cijfer: tweeënvijftig weken min vier tot vijf weken vakantie en feestdagen. Wie meer vrije dagen heeft, komt er iets beter uit dan de calculator laat zien.
Vervolgens vermenigvuldigen we de jaarlijkse uren met het aantal jaren tot je AOW-leeftijd. Dat AOW-getal komt uit dezelfde functie als de pensioencalculator: vastgelegd tot en met 2028, daarna onze eigen doortrekking met een plafond bij 70 jaar.
Een voorbeeld. Veertig minuten enkele reis, vijf dagen per week, is 313 uur per jaar. Over dertig jaar tot je AOW zijn dat 9.400 uur, oftewel bijna 392 hele dagen. Meer dan een jaar van je leven, vóór er iets verzonnen is.
Waar de satire begint
De verzonnen factoren zijn oranje gemarkeerd. Twee ervan gelden altijd, twee alleen als je ze aanvinkt.
- Files en onaangekondigde vertragingen: keer 1,152.
- De net gemiste aansluiting: keer 1,083.
- Staan in een overvolle spitstrein: keer 1,054, alleen bij "ik reis met de trein".
- Omrijden voor de kinderopvang: keer 1,097, alleen als je dat aanvinkt.
Waarom de verdictgrenzen scheef staan
Bij het afstellen van deze calculator bleek een probleem dat het vermelden waard is. De eerste versie gebruikte ronde grenzen, vijftien, veertig, negentig en honderdtachtig dagen, en daarmee viel vrijwel elke invoer in de zwaarste categorie.
Dat is logisch als je erover nadenkt. Zelfs een bescheiden forensje van twintig minuten enkele reis levert over een carrière van dertig jaar al ruim tweehonderd dagen op. De uitkomst is nooit klein, ongeacht wat je invult.
We hebben de grenzen daarom afgestemd op een doorrekening van het realistische invoerbereik: leeftijd achttien tot drieënzeventig, vijf tot negentig minuten enkele reis, één tot vijf dagen per week. De huidige grenzen liggen op dertig, honderdtwintig, tweehonderdvijftig en vijfhonderd dagen, en verdelen de uitkomsten redelijk gelijkmatig over alle vijf niveaus.
Datzelfde probleem speelt bij de pensioencalculator, in de andere richting. Het is een terugkerend gegeven bij dit soort trechters: ronde getallen voelen eerlijk maar zeggen niets, tenzij je controleert waar de uitkomsten daadwerkelijk landen.
Veelgestelde vragen
Waarom is het landelijk gemiddelde maar veertien minuten per dag?
Omdat het over de hele bevolking van twaalf jaar en ouder gaat, inclusief iedereen die helemaal niet naar werk reist: scholieren, gepensioneerden, mensen zonder baan, thuiswerkers. Die nullen drukken het gemiddelde stevig omlaag. Het cijfer beschrijft de gemiddelde Nederlander, niet de gemiddelde forens.
Telt thuiswerken mee?
Indirect. Vul het aantal dagen in dat je daadwerkelijk naar kantoor reist, niet het aantal dagen dat je werkt. Wie drie dagen per week naar kantoor gaat, vult drie in, en de calculator rekent daar automatisch mee.
Waarom worden de uren omgerekend naar hele dagen van 24 uur?
Puur voor het effect, en het is toegegeven oneerlijk: je bent geen vierentwintig uur per dag onderweg. Maar "9.400 uur" is een getal dat niemand kan plaatsen, en "392 dagen" is dat wel. Het cijfer in uren staat er daarom ook.
Klopt het aantal jaren tot mijn AOW?
Tot en met 2028 wel, want die jaren staan vast in de wet. Daarna is het onze eigen doortrekking met een plafond bij 70 jaar. Hoe jonger je bent, hoe meer dat een schatting is. Dezelfde beperking als bij de pensioencalculator.
Houdt de calculator rekening met vervoermiddel?
Alleen via het vinkje voor de trein, en dat zit in de verzonnen laag. Het CBS publiceert reistijden wel uitgesplitst naar vervoerwijze, maar we vragen je eigen reistijd al uit, dus is het vervoermiddel voor de berekening niet meer nodig.
Bronnen
- CBS StatLine — 84702NED, Mobiliteit; per persoon — Definitieve cijfers 2024, reismotief "Van en naar het werk", bevolking 12+. Landelijk gemiddelde: 86,4 uur per jaar oftewel 14,2 minuten per dag.
- Rijksoverheid — AOW-leeftijd — Gebruikt om het aantal resterende werkjaren te bepalen. Vastgelegd tot en met 2028; daarna onze eigen doortrekking.
