waz met jou

De Rokencalculator

Vul in hoeveel sigaretten je per dag rookt en hoelang al. De pakjesprijs en het aandeel rokers komen van het CBS — de rest is bekende bijkomende schade.

Extra realistisch (aanbevolen)

Over de rokencalculator

Roken is een van de weinige gewoontes waarvan bijna iedereen weet dat het geld kost, en waarvan bijna niemand het bedrag ooit heeft uitgerekend. Dat komt doordat de uitgave nooit in één keer voorbijkomt. Je betaalt elf euro vijftig bij de kassa, niet dertigduizend euro aan het eind van je leven. Elf euro vijftig voelt beheersbaar. Dertigduizend niet.

Deze calculator doet dat optellen alsnog. Het eerste deel is een eerlijke som op basis van je eigen opgave en de werkelijke pakjesprijs. Daarna telt de calculator er kosten bij op die net iets te precies zijn om serieus te nemen. Het gat tussen die twee bedragen is waar deze site over gaat.

Hieronder staat welke cijfers echt zijn, waar ze vandaan komen, en op welk moment we beginnen met verzinnen.

Hoe de basisberekening werkt

De echte laag is één vermenigvuldiging, expres simpel gehouden zodat je hem zelf kunt narekenen. We nemen het aantal sigaretten dat je per dag rookt, delen dat door twintig (het aantal in een standaardpakje) en vermenigvuldigen met 365 om op pakjes per jaar te komen. Dat getal gaat keer het aantal jaren dat je opgeeft, en keer de prijs van een pakje.

Voor die pakjesprijs rekenen we met € 11,50, de gangbare marktprijs van een pakje van twintig inclusief accijns rond 2026. Dit is het enige getal in de echte laag dat niet van het CBS komt. Het CBS publiceert prijsindexcijfers, geen losse productprijzen, dus dit is een marktgemiddelde.

Een voorbeeld. Rook je tien sigaretten per dag, dan is dat een half pakje, dus 182,5 pakjes per jaar, oftewel ruim € 2.098. Over twintig jaar kom je op zo'n € 41.975. Dat bedrag verschijnt in de calculator als "realistische kosten", nog vóór er iets verzonnen is.

Wat het CBS er wél over zegt

De cijfers over hoeveel Nederlanders roken komen uit StatLine-tabel 85457NED, "Leefstijl; persoonskenmerken", definitieve cijfers over 2025. Drie waarden daaruit gebruiken we:

  • 17,0% van de volwassenen rookt, in welke frequentie dan ook (maat D004688_1).
  • 11,5% rookt dagelijks (maat D005771). Het verschil tussen die twee is de groep die alleen in het weekend of op feestjes rookt.
  • Rokers roken gemiddeld 9,0 sigaretten per dag (maat M004691). Dat is meteen de standaardwaarde van de schuifknop in de calculator.

De levensjaren

Naast het bedrag toont de calculator een verlies aan levensverwachting. Dat cijfer is niet opgeblazen en komt niet uit onze eigen koker. Het rust op gecombineerd RIVM/CBS-onderzoek dat breed geciteerd wordt. Wie minder dan twintig sigaretten per dag rookt leeft gemiddeld negen jaar korter dan iemand die nooit gerookt heeft. Bij twintig of meer per dag loopt dat op naar dertien jaar.

Dat woord "gemiddeld" doet daar veel werk. Het is een verwachtingswaarde over een hele populatie, geen voorspelling over jou. Er zijn zware rokers die negentig worden en niet-rokers die dat niet halen. Wat het cijfer wél zegt: volg je een grote groep mensen, dan schuift de hele verdeling ongeveer dat aantal jaren op.

De calculator kijkt niet naar hoelang geleden je gestopt bent, en rekent het effect van stoppen niet mee. Dat effect is in werkelijkheid aanzienlijk. Dit is geen medisch instrument, en wie hier iets uit wil halen dat er echt toe doet is beter af bij een huisarts dan bij een schuifknop.

Waar de satire begint

Zodra de eerlijke som klaar is, gaat de calculator door met een aantal "correctiefactoren". Die zijn nergens op gebaseerd. Ze staan er met drie decimalen achter de komma om wetenschappelijk over te komen, en dat is de hele grap. In de trechter onder je resultaat dragen ze een oranje label, zodat je altijd kunt zien welke stap echt is en welke niet.

  • Kwijtgeraakte aanstekers en lucifers: keer 1,032.
  • Extra wasmiddel en stomerij tegen de rooklucht: keer 1,045.
  • Extra gebitsreiniging bij de tandarts: keer 1,067.
  • Een hogere zorg- of levensverzekeringspremie als roker: keer 1,184, alleen als je dat aanvinkt.
  • Een jaarlijkse, dure, mislukte stoppoging: keer 1,093, alleen als je dat aanvinkt.

Waarom het bedrag in starterswoningen staat

Onder je resultaat staat je totaalbedrag ook uitgedrukt in starterswoningen. Dat is voor de sier, maar niet willekeurig: we delen door € 406.000, de gemiddelde koopsom van koopstarters volgens de gezamenlijke Kadaster/CBS-woningmarktcijfers over het eerste kwartaal van 2026.

Grote bedragen zeggen mensen weinig. Het verschil tussen veertigduizend en tachtigduizend euro is abstract. Het verschil tussen een tiende huis en een vijfde huis iets minder. Datzelfde referentiepunt gebruiken we in de kindercalculator, zodat de twee uitkomsten naast elkaar te leggen zijn.

Veelgestelde vragen

Klopt dit bedrag voor mijn situatie?

Het klopt als rekensom, niet als voorspelling. De basis is exact: aantal sigaretten, gedeeld door twintig, keer 365, keer het aantal jaren, keer € 11,50. Maar de pakjesprijs verandert elk jaar mee met de accijns, en het eindbedrag in de calculator is bewust opgehoogd met verzonnen factoren. Kijk naar het cijfer bij "realistische kosten" als je een serieus getal wilt.

Waarom rekenen jullie met € 11,50 per pakje?

Dat is de gangbare marktprijs voor een pakje van twintig inclusief accijns rond 2026. Het CBS publiceert wel prijsindexcijfers voor tabak, maar geen losse productprijzen. Dit is dus het enige getal in de echte laag dat een marktgemiddelde is en geen officiële statistiek.

Werkt de calculator ook voor de toekomst?

Ja. Het veld "aantal jaar" maakt geen onderscheid tussen jaren die al voorbij zijn en jaren die nog komen. Vul je twintig jaar in, dan kun je dat lezen als "wat het me gekost heeft" of als "wat het me gaat kosten". Voor toekomstige jaren is de uitkomst wel een onderschatting, omdat de accijns op tabak in Nederland structureel sneller stijgt dan de inflatie.

Waarom staat er een oranje label bij sommige stappen?

Oranje betekent verzonnen. Blauw betekent dat de stap op een echt cijfer van het CBS, het RIVM of een officiële marktbron rust. Die markering staat bij elke calculator op deze site, precies zodat het onderscheid nooit hoeft te worden geraden.

Is dit bedoeld om mensen te laten stoppen met roken?

Nee. Dit is een satirische rekenmachine, geen gezondheidsinterventie en geen medisch advies. Als je wilt stoppen, is een huisarts of een van de bestaande stoppen-met-rokenprogramma's een serieuzer startpunt dan een website die ook de kosten van kwijtgeraakte aanstekers doorrekent.

Bronnen