Over de salariscalculator
Net als de vermogenscalculator heeft deze geen verzonnen laag. Elke stap in de trechter is blauw. Je salaris komt naast het CBS-gemiddelde en de CBS-mediaan voor jouw leeftijd en geslacht te staan, en daar blijft het bij.
Er zit één cijfer in dat de meeste mensen niet verwachten: het gemiddelde inkomen van het andere geslacht op jouw leeftijd, en het verschil daartussen. Dat verschil is groter dan de meeste mensen denken, en het loopt op met de leeftijd.
Wat we hier "inkomen" noemen is bruto persoonlijk jaarinkomen, en dat is breder dan salaris. Zie hieronder waarom dat uitmaakt.
Het cijfer is breder dan salaris
De cijfers komen uit StatLine-tabel 83931NED, "Inkomen van personen; inkomensklassen", verslagjaar 2024 (voorlopig), inkomensbegrip A043962 ("Persoonlijk bruto inkomen"), uitgesplitst naar leeftijd en geslacht.
Belangrijke nuance: dit is het inkomen van álle personen in die leeftijdsgroep, niet alleen van werkenden, en het omvat meer dan loon. Uitkeringen, AOW, pensioen en inkomen uit onderneming tellen mee. Het CBS splitst dat niet verder uit naar leeftijd op een manier die hier bruikbaar is.
Dat maakt vooral verschil aan de uiteinden. Bij 65-plussers gaat het grotendeels om AOW en pensioen in plaats van salaris, dus wie op die leeftijd nog werkt zal ver boven het "gemiddelde" uitkomen zonder dat dat veel zegt. Bij twintigers drukken studenten met een bijbaan het gemiddelde omlaag.
Voor de leeftijden daartussen, pakweg dertig tot zestig, benadert het cijfer wel redelijk wat mensen met "salaris" bedoelen.
Wat de cijfers laten zien
Het gemiddelde bruto persoonlijk inkomen voor mannen loopt op van € 21.600 rond hun twintigste naar een piek van € 84.300 rond hun vijftigste, en daalt daarna. Voor vrouwen gaat het van € 18.400 naar een piek van € 53.600 rond hun veertigste.
Dat verschil in piekhoogte valt als eerste op: op het hoogtepunt van de loopbaan ligt het gemiddelde voor mannen ruim vijftig procent boven dat voor vrouwen. Daarnaast liggen de pieken niet op dezelfde leeftijd. Bij vrouwen komt de piek tien jaar eerder, waarna het cijfer afvlakt en daalt.
De mediaan vertelt hetzelfde verhaal met lagere getallen: € 71.000 als piek voor mannen, € 44.800 voor vrouwen. Dat de mediaan overal onder het gemiddelde ligt is normaal bij inkomen en betekent dat de bovenkant van de verdeling verder uitloopt dan de onderkant.
Ook hier zijn de leeftijden in de tabel de middelpunten van de CBS-leeftijdsklassen, met lineaire interpolatie ertussen.
Over het loonverschil
De calculator toont het verschil tussen het gemiddelde inkomen van mannen en vrouwen op jouw leeftijd. Het is belangrijk om te weten wat dat cijfer wel en niet is.
Wat het is: het ongecorrigeerde verschil in bruto persoonlijk inkomen. Alle oorzaken zitten er ongesorteerd in, van verschillen in gewerkte uren tot sector, functieniveau, deeltijdwerk en wat er verder overblijft.
Wat het niet is: het gecorrigeerde loonverschil, oftewel wat er overblijft als je vergelijkbare functies bij vergelijkbare uren naast elkaar legt. Dat cijfer publiceert het CBS ook, en het is aanzienlijk kleiner. Wie de twee door elkaar haalt, krijgt een verkeerd beeld van waar het verschil vandaan komt.
Het grootste deel van het ongecorrigeerde verschil in Nederland komt door deeltijdwerk. Van de vrouwen werkt een veel groter deel in deeltijd dan van de mannen, en persoonlijk inkomen wordt niet omgerekend naar voltijd. Dat maakt het verschil niet minder reëel. Het betekent alleen dat het cijfer een andere vraag beantwoordt dan "krijgen mannen en vrouwen hetzelfde betaald voor hetzelfde werk".
Het percentiel
Net als bij de vermogenscalculator is het percentiel onze eigen schatting. Het CBS publiceert geen inkomenspercentielen per leeftijd én geslacht, dus leiden we ze af.
De methode is dezelfde: inkomen is scheef verdeeld, ongeveer log-normaal. Uit het gemiddelde en de mediaan voor jouw leeftijd en geslacht berekenen we de spreiding van die verdeling, en zoeken op waar jouw salaris valt. De uitkomst wordt afgekapt op 0,5 en 99,5.
De schatting is het meest betrouwbaar in het midden van de verdeling en het minst aan de uiteinden. Voor topinkomens onderschat een log-normale verdeling de werkelijke staart, dus wie ver boven het gemiddelde zit krijgt een percentiel te zien dat waarschijnlijk iets te laag is.
Let ook op de vergelijkingsgroep. Het percentiel geldt binnen je eigen leeftijd en geslacht, niet binnen heel Nederland. Een vrouw van vijftig die € 60.000 verdient scoort binnen haar eigen groep hoog, en zou binnen de mannengroep van dezelfde leeftijd rond het midden uitkomen. Dat is precies wat het loonverschil hierboven beschrijft.
Veelgestelde vragen
Vul ik mijn bruto of netto salaris in?
Bruto, en bij voorkeur inclusief vakantiegeld en een eventuele dertiende maand. De CBS-cijfers zijn bruto persoonlijk jaarinkomen, dus alleen dan vergelijk je gelijke grootheden.
Waarom ligt het gemiddelde voor 65-plussers zo laag?
Omdat de meeste mensen op die leeftijd niet meer werken en hun inkomen uit AOW en pensioen bestaat. Die tellen mee in dit inkomensbegrip. Het cijfer beschrijft dus het inkomen van iedereen in die leeftijdsgroep, niet het salaris van wie er nog werkt.
Werk ik in deeltijd — moet ik omrekenen naar voltijd?
Nee. Vul in wat je daadwerkelijk verdient. De CBS-cijfers zijn ook niet omgerekend naar voltijd, dus een deeltijdinkomen vergelijkt zich correct met een verdeling waar deeltijdwerkers gewoon in zitten.
Waarom kan ik alleen man of vrouw kiezen?
Omdat het CBS deze tabel alleen naar die twee categorieën uitsplitst. We kunnen geen cijfers tonen die niet gepubliceerd worden. Wie zich in geen van beide herkent, kan de vergelijking met beide groepen bekijken door de keuze te wisselen.
Zit er hier ook een verzonnen laag in?
Nee. Alle stappen zijn blauw. De enige eigen toevoeging is de percentielschatting, en hoe die werkt staat hierboven beschreven.
Bronnen
- CBS StatLine — 83931NED, Inkomen van personen; inkomensklassen — Verslagjaar 2024 (voorlopig), inkomensbegrip A043962 (persoonlijk bruto inkomen), naar leeftijd en geslacht. Maten M003239 (gemiddeld) en M000935 (mediaan).
- CBS — onderzoek naar het loonverschil tussen mannen en vrouwen — Achtergrond bij het onderscheid tussen het ongecorrigeerde en het gecorrigeerde loonverschil.