Over de scheidingscalculator
Van alle calculators op deze site is dit de enige waarvan de uitkomst mensen soms echt raakt. Een goede aanleiding om er extra duidelijk over te zijn: dit is een grap met een echt cijfer eronder, en het echte cijfer zegt niets over jou.
Het startpunt is het officiële CBS-scheidingspercentage. Daarna corrigeren we voor hoelang jullie het al volhouden, een correctie die statistisch verdedigbaar is. En daarna gaan we volledig los met de vaatwasser en de thermostaat.
De trechter onder je resultaat markeert elke stap. Blauw is echt, oranje is verzonnen. Bij deze calculator loont het om daar even naar te kijken voordat je het resultaat deelt.
Wat het CBS-percentage eigenlijk betekent
We beginnen op 32,7%, uit StatLine-tabel 37425NED, "Huwelijksontbindingen; door echtscheiding en door overlijden", definitieve cijfers 2024, maat D004740_4 (het "totaal echtscheidingspercentage").
Dat getal wordt vaak verkeerd geciteerd, dus even precies. Het is niet het aandeel huwelijken dat vorig jaar strandde. Het is ook niet het aantal scheidingen gedeeld door het aantal huwelijken in hetzelfde jaar. Die laatste som is populair in krantenkoppen en hij is misleidend, omdat de huwelijken die dit jaar sluiten een heel andere groep zijn dan de huwelijken die dit jaar stranden.
Wat 32,7% wél is: het percentage huwelijken dat naar verwachting in een echtscheiding eindigt, áls de huidige kansen per huwelijksduur blijven gelden. Het is een synthetische maat, net als levensverwachting. Hij beschrijft een hypothetisch huwelijkscohort dat zijn hele leven de scheidingskansen van 2024 doorloopt.
Uit dezelfde tabel gebruiken we ook de gemiddelde huwelijksduur bij echtscheiding: 14,5 jaar. Ter referentie staan er nog twee cijfers in die we niet in de berekening gebruiken maar wel het vermelden waard vinden. De gemiddelde leeftijd bij echtscheiding is 48,1 jaar voor mannen en 44,8 jaar voor vrouwen.
De overlevingscorrectie
De tweede blauwe stap corrigeert voor het aantal jaren dat jullie al samen zijn. Die correctie verdient uitleg, omdat hij als enige in de gereedschapskist een echt statistisch idee gebruikt.
Scheidingsrisico is niet gelijkmatig over een huwelijk verdeeld. Het piekt in de eerste vijftien jaar en zakt daarna weg. Wie de gemiddelde huwelijksduur bij echtscheiding al gepasseerd is, heeft dus het grootste deel van de risicoperiode achter de rug. Dat idee heet survivorship, en het geldt breed: hoe langer iets bestaat, hoe langer het gemiddeld genomen nog blijft bestaan.
Wij vertalen dat naar een factor die lineair afneemt met het aantal jaren dat jullie samen zijn, geschaald op die 14,5 jaar, met een bodem bij 0,35 zodat de kans nooit helemaal naar nul zakt. Ben je vijftien jaar samen, dan is je resterende kans ongeveer gehalveerd.
Dat is een vereenvoudiging van de werkelijke duurspecifieke kansen, die het CBS wel publiceert maar niet in een vorm die zich makkelijk in een schuifknop laat vangen. De richting klopt. De precisie is die van een vuistregel.
Waar de satire begint
Alles hierna is verzonnen, inclusief het leeftijdsverschil. Dat laatste verdient een aparte opmerking. Er is geen CBS-tabel die het scheidingspercentage uitsplitst naar leeftijdsverschil tussen partners. Wij behandelen het daarom als correctiefactor en niet als echt cijfer, ook al klinkt het als iets wat gemeten zou kunnen zijn.
- Leeftijdsverschil: elk jaar boven de vijf telt 2% extra mee. Geen CBS-cijfer.
- Gezamenlijk IKEA-meubels in elkaar zetten: keer 1,083.
- Discussie over het correct inruimen van de vaatwasser: keer 1,052.
- De eeuwige oorlog over de thermostaat: keer 1,124, alleen als je dat aanvinkt.
- Schoonouders op fietsafstand: keer 1,176, alleen als je dat aanvinkt.
Waarom de uitkomst nooit boven de 97% komt
De calculator kapt het eindresultaat af op 97%. Dat is geen technische beperking maar een redactionele keuze. Zelfs de slechtst denkbare combinatie van invoer is geen zekerheid, en 100% op het scherm zetten zou de grap kapotmaken door hem als voorspelling te laten lezen.
Diezelfde terughoudendheid zit in de verdictgrenzen. Onder de 25% heet het "uitstekend", boven de 70% wordt het ongemakkelijk. Die grenzen slaan op de opgeblazen uitkomst, niet op het echte cijfer.
Het getal dat je serieus mag nemen staat als "realistische kans" boven de oranje stappen. Zelfs dat is een populatiegemiddelde met een grove duurcorrectie, geen uitspraak over jullie relatie.
Veelgestelde vragen
Zegt dit percentage iets over mijn relatie?
Nee. Het startpunt is een landelijk gemiddelde over alle huwelijken in Nederland, en de correcties die daarna volgen zijn deels een vuistregel en grotendeels verzonnen. Er zit geen enkele informatie over jullie in, om de simpele reden dat de calculator niets over jullie weet behalve twee getallen en twee vinkjes.
Waarom is 32,7% lager dan de "een op de drie huwelijken strandt" die ik ken?
Dat is dezelfde orde van grootte, want een op de drie is 33,3%. Wat er vaak misgaat is de andere veelgeciteerde som: het aantal scheidingen in een jaar delen door het aantal huwelijken in datzelfde jaar. Die verhouding schiet alle kanten op als er een jaar veel of weinig getrouwd wordt, en zegt weinig. Het totaal echtscheidingspercentage is de zuiverdere maat.
Geldt dit ook voor samenwonen zonder huwelijk?
Nee. De CBS-tabel gaat uitsluitend over huwelijksontbindingen en geregistreerde partnerschappen. Over het uit elkaar gaan van ongehuwd samenwonende stellen bestaat geen vergelijkbare landelijke statistiek, simpelweg omdat er geen registratie van is die je kunt tellen.
Waarom telt het leeftijdsverschil mee als er geen cijfer over is?
Omdat het een herkenbare vraag is en de calculator een grap. We hebben hem daarom in de oranje laag gezet, met vermelding erbij dat er geen CBS-uitsplitsing naar leeftijdsverschil bestaat. Dat is eerlijker dan de stap weglaten en net doen alsof we hem niet overwogen hadden.
Wordt mijn invoer opgeslagen?
De ingevulde waarden worden geregistreerd om te zien welke calculators gebruikt worden en met welke invoerwaarden. Er wordt geen naam, e-mailadres of andere identificerende informatie gevraagd of opgeslagen. Zie de privacyverklaring voor de details.
Bronnen
- CBS StatLine — 37425NED, Huwelijksontbindingen — Definitieve cijfers 2024. Totaal echtscheidingspercentage (32,7%), gemiddelde huwelijksduur bij echtscheiding (14,5 jaar) en gemiddelde leeftijd bij echtscheiding.