Over de vermogenscalculator
Deze calculator heeft geen verzonnen laag. Er is niets aan toegevoegd, niets opgeblazen en niets weggelaten. Hij legt je vermogen naast de officiële CBS-cijfers voor jouw leeftijd en vertelt je waar je staat.
Dat maakt hem meteen de meest ongemakkelijke van de site, want de cijfers zelf zijn al scherp genoeg. Vermogen is in Nederland veel schever verdeeld dan inkomen, en dat zie je direct terug in het verschil tussen het gemiddelde en de mediaan.
Vermogen is hier het saldo van alles wat je bezit min alles wat je schuldig bent: spaargeld, beleggingen, de waarde van je huis, min je hypotheek en overige schulden.
Gemiddelde en mediaan zijn niet hetzelfde
Het belangrijkste dat deze calculator laat zien is het verschil tussen twee getallen die vaak door elkaar gehaald worden. Het gemiddelde vermogen is de som van al het vermogen gedeeld door het aantal huishoudens. De mediaan is het vermogen van het huishouden precies in het midden: de helft heeft minder, de helft heeft meer.
Bij een gelijkmatige verdeling liggen die twee dicht bij elkaar. Bij vermogen liggen ze mijlenver uit elkaar. Voor dertigers is het gemiddelde € 95.900 en de mediaan € 13.500. Het gemiddelde is ruim zeven keer de mediaan.
De verklaring is dat een klein aantal zeer vermogende huishoudens het gemiddelde omhoog trekt, terwijl de mediaan daar ongevoelig voor is. Wie zich met het gemiddelde vergelijkt, vergelijkt zich in feite met een getal dat door de rijkste procenten wordt bepaald.
Voor de vraag "hoe doe ik het" is de mediaan bijna altijd het eerlijkere antwoord. De calculator toont beide, en het percentiel erbij.
De cijfers per leeftijd
De cijfers komen uit StatLine-tabel 83834NED, "Vermogen van huishoudens; huishoudenskenmerken, vermogensbestanddelen", verslagjaar 2024 (voorlopig). We gebruiken kenmerk T001126, het saldo van bezittingen en schulden, uitgesplitst naar de leeftijd van de hoofdkostwinner.
Het patroon over leeftijd is uitgesproken. Rond je twintigste is het mediane vermogen zo goed als nul: € 300. Op je dertigste is dat € 13.500, op je veertigste € 120.100, op je vijftigste € 187.400. De piek ligt rond de zeventig, met € 276.900, waarna het weer daalt.
Die sprong tussen dertig en veertig is de grootste in de hele reeks en heeft één hoofdoorzaak: het eigen huis. Wie een woning koopt en aflost, bouwt vermogen op in een tempo dat met sparen alleen niet te evenaren is. Wie huurt, mist die motor volledig.
De leeftijden in de tabel zijn de middelpunten van de CBS-leeftijdsklassen. Daartussen interpoleert de calculator lineair. Buiten het bereik houden we het dichtstbijzijnde ankerpunt aan, want voorbij de negentig doortrekken zou te speculatief zijn.
Hoe het percentiel geschat wordt
Het percentiel dat je te zien krijgt is onze eigen schatting en geen officieel CBS-cijfer. Het CBS publiceert geen vermogenspercentielen per leeftijd, dus die moesten we afleiden.
De methode: vermogen is scheef verdeeld, ongeveer log-normaal. Zo'n verdeling ligt volledig vast zodra je twee punten kent, en wij kennen er twee, namelijk het gemiddelde en de mediaan voor jouw leeftijd. Daaruit berekenen we de spreidingsparameter, en vervolgens zoeken we op waar jouw vermogen in die verdeling valt.
Dat is een benadering en geen telling. De werkelijke vermogensverdeling in Nederland heeft een dikkere staart aan de bovenkant dan een log-normale verdeling, en aan de onderkant zitten huishoudens met een negatief vermogen die een log-normale verdeling helemaal niet kan beschrijven. Voor het middendeel van de verdeling klopt de schatting redelijk; aan de uiteinden is ze onbetrouwbaar.
Het percentiel wordt daarom afgekapt op 0,5 en 99,5. Een uitkomst van "99,5e percentiel" betekent dus niet dat je precies daar zit, maar dat je boven het punt uitkomt waar deze methode nog iets zinnigs kan zeggen.
Wat de cijfers niet meenemen
Er zijn twee beperkingen die het vermelden waard zijn. Dit is huishoudvermogen, niet persoonlijk vermogen. Een stel telt in de CBS-cijfers als één huishouden met één vermogen. Wie alleen zijn eigen aandeel invult terwijl hij samenwoont, vergelijkt appels met peren.
Daarnaast zit pensioenvermogen er niet in. Het opgebouwde bedrag in je pensioenfonds, voor veel mensen de grootste post op hun persoonlijke balans, telt in deze CBS-definitie niet mee als vermogen. Dat betekent dat de cijfers het werkelijke financiële vermogen van Nederlandse huishoudens structureel onderschatten, en dat die onderschatting het grootst is bij mensen met een lang arbeidsverleden.
De leeftijd waarop het vermogen weer daalt, na de zeventig, is daar deels een gevolg van. Mensen teren in op hun vermogen terwijl hun pensioenuitkering, die niet als vermogen telt, hun inkomen op peil houdt.
Veelgestelde vragen
Wat tel ik mee als vermogen?
Alles wat je bezit min alles wat je schuldig bent. Spaargeld, beleggingen, de WOZ- of marktwaarde van je woning, de waarde van je auto, min je hypotheek, studieschuld, creditcardschuld en overige leningen. Pensioenaanspraken tel je niet mee, want die zitten ook niet in de CBS-cijfers.
Waarom is de mediaan voor twintigers maar € 300?
Omdat de helft van de huishoudens met een hoofdkostwinner rond de twintig vrijwel niets heeft, en een aanzienlijk deel een negatief vermogen door studieschuld. De mediaan blijft daardoor tegen nul aan liggen, ook al zijn er twintigers met flink wat geld. Die trekken alleen het gemiddelde omhoog, naar € 24.900.
Kan mijn vermogen negatief zijn?
In werkelijkheid zeker, en bij jonge huishoudens met een studieschuld is dat heel gewoon. De percentielschatting kan er alleen slecht mee omgaan: de log-normale verdeling die we gebruiken is niet gedefinieerd voor nul of negatief. In dat geval zie je het laagste percentiel dat de methode aankan.
Waarom is dit huishoudvermogen en niet persoonlijk vermogen?
Omdat het CBS vermogen op huishoudniveau meet. Bezittingen en schulden zijn binnen een huishouden vaak niet zinvol aan één persoon toe te rekenen, want een huis met een gezamenlijke hypotheek laat zich niet netjes doormidden delen. Vul dus het gezamenlijke vermogen in als je samenwoont.
Is er hier ook een verzonnen laag?
Nee. Dit is samen met de salariscalculator de enige op de site zonder correctiefactoren. Alle stappen in de trechter zijn blauw. De enige eigen toevoeging is de percentielschatting, en die staat hierboven uitgelegd.
Bronnen
- CBS StatLine — 83834NED, Vermogen van huishoudens — Verslagjaar 2024 (voorlopig), kenmerk T001126 (saldo bezittingen en schulden), naar leeftijd van de hoofdkostwinner. Maten M006767 (gemiddeld) en M000939 (mediaan).